Một bác sĩ đã kêu gọi mọi người đi khám nếu họ nhận thấy hai triệu chứng. Đây có thể là những dấu hiệu của ung thư tuyến tiền liệt – dạng ung thư phổ biến hàng đầu ở nam giới tại Việt Nam.
Theo Cơ quan Nghiên cứu Quốc tế về Ung thư (IARC) thuộc Tổ chức Y tế thế giới (WHO), năm 2022 Việt Nam ghi nhận 5.875 ca mắc mới ung thư tuyến tiền liệt và 2.800 ca tử vong, xếp thứ 5 về mức độ phổ biến và thứ 9 về tỷ lệ tử vong trong các bệnh ung thư ở nam giới, báo Thanh niên đưa tin.
Tuy tỷ lệ mắc ung thư tuyến tiền liệt tại Việt Nam (11,5/100.000 người) thấp hơn nhiều so với mức trung bình toàn cầu (29,4/100.000 người), nhưng tỷ lệ tử vong lại cao gần gấp đôi (48% so với 27%). Điều này phản ánh thực trạng phát hiện bệnh muộn, thiếu tầm soát định kỳ ở nam giới Việt Nam.
Cảnh báo về 2 dấu hiệu ung thư tuyến tiền liệt
Bác sĩ Jiri Kubes, bác sĩ ung bướu xạ trị và giám đốc y khoa của Trung tâm Điều trị Proton tại Prague, Cộng hòa Séc, người chuyên về ung thư tuyến tiền liệt và liệu pháp proton, đã đưa ra cảnh báo. Ông nói: “Thật đáng buồn là nhiều nam giới vẫn đang được chẩn đoán bệnh quá muộn.”
Bác sĩ Kubes cho biết việc chẩn đoán sớm là vô cùng quan trọng, vì phát hiện càng sớm thì việc điều trị càng dễ dàng. Điều này đồng nghĩa với việc đi khám bác sĩ càng sớm càng tốt. Ông nhấn mạnh hai dấu hiệu chính cần được kiểm tra.
Theo bác sĩ Kubes, nam giới nên trao đổi với bác sĩ gia đình nếu họ gặp bất kỳ triệu chứng nào liên quan đến tiểu tiện, bất kỳ cơn đau bất thường nào ở vùng lưng dưới hoặc xương chậu, hoặc nếu họ thuộc bất kỳ nhóm “nguy cơ” nào và cảm thấy lo lắng.
Nam giới hay bị đau lưng dưới nên đi khám bác sĩ.
Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) liệt kê các triệu chứng tiết niệu của ung thư tuyến tiền liệt bao gồm:
Gặp khó khăn khi bắt đầu đi tiểu hoặc phải rặn khi đi tiểu Dòng nước tiểu yếu Đi tiểu ngắt quãng Cần đi tiểu gấp hoặc đi tiểu thường xuyên hơn, hoặc cả hai Cảm giác vẫn muốn đi tiểu dù vừa mới đi xong Đi tiểu vào ban đêm
Bác sĩ Kubes nói: “Mặc dù đã có nhiều cải thiện trong việc chẩn đoán, chúng ta vẫn cần đảm bảo rằng nam giới trao đổi với bác sĩ của họ sớm nhất có thể. Điều này rất khó vì ung thư tuyến tiền liệt thường không có triệu chứng ở giai đoạn đầu.”
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng những triệu chứng này thường chỉ xuất hiện khi bệnh đã tiến triển. Ông nói tiếp: “Trong nhiều trường hợp, các triệu chứng chỉ xuất hiện khi khối u đủ lớn để gây áp lực lên niệu đạo, là ống dẫn nước tiểu từ bàng quang ra ngoài.”
“Khi điều này xảy ra, chúng ta có thể thấy các triệu chứng tiết niệu như cần đi tiểu thường xuyên hơn, thường xuyên thức dậy vào ban đêm để đi tiểu, tiểu khó và dòng nước tiểu yếu, cùng nhiều triệu chứng khác. Nhưng tốt nhất là phát hiện ung thư trước khi điều này xảy ra. Điều đó có nghĩa là hãy nói chuyện với bác sĩ nếu bạn thuộc bất kỳ nhóm ‘nguy cơ’ nào.”
NHS cũng liệt kê các triệu chứng khác của ung thư tuyến tiền liệt bao gồm:
Rối loạn cương dương (không thể đạt được hoặc duy trì sự cương cứng) Có máu trong nước tiểu hoặc có máu trong tinh dịch Đau lưng dưới và sụt cân không rõ nguyên nhân (đây có thể là triệu chứng của ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn tiến triển)
Những ai được coi là có nguy cơ?
Nguy cơ mắc ung thư tuyến tiền liệt tăng theo tuổi tác, trong đó nam giới trên 50 tuổi có khả năng được chẩn đoán cao hơn. Bác sĩ Kubes cho rằng nên sàng lọc cho nam giới trên 45 tuổi nếu họ thuộc nhóm “nguy cơ”. Những người có tiền sử gia đình, chẳng hạn như cha hoặc anh/em trai từng mắc bệnh, cũng có nguy cơ mắc ung thư tuyến tiền liệt cao hơn.
Nam giới da đen cũng có nguy cơ cao hơn, với khoảng 1 trong 4 người sẽ được chẩn đoán mắc bệnh trong suốt cuộc đời, so với 1 trong 8 nam giới da trắng.
Bác sĩ Kubes nói: “Hiện tại chưa có chương trình sàng lọc ung thư tuyến tiền liệt trên toàn nước Anh, vì vậy chúng tôi phải dựa vào việc nam giới chủ động đến gặp bác sĩ gia đình nếu họ nhận thấy bất kỳ điều gì bất thường trong thói quen đi vệ sinh, cũng như nếu họ thuộc bất kỳ nhóm ‘nguy cơ’ nào. Nếu bạn lo lắng về ung thư tuyến tiền liệt, bạn có thể trao đổi với bác sĩ về xét nghiệm PSA, xét nghiệm này có thể đo nồng độ kháng nguyên đặc hiệu tuyến tiền liệt trong máu.”
